Motorolie verversen: stap voor stap

Wat u vooraf klaarlegt

De meest voorkomende reden voor een afgebroken olieverversing is een ontbrekende kleinigheid, meestal de afdichtring van de aftapplug. Leg alles klaar voordat u begint:

• Motorolie in de voorgeschreven specificatie en hoeveelheid, plus wat reserve om bij te vullen. De passende verpakkingen vindt u in het Motorolie-assortiment.
• Een nieuw oliefilter en, afhankelijk van de uitvoering, de bijbehorende afdichtingsset. Filters vindt u in de categorie Filters.
• Een nieuwe afdichtring voor de aftapplug. De oude is vervormd en dicht niet meer betrouwbaar af.
• Een opvangbak met meer inhoud dan de vulhoeveelheid, een trechter, handschoenen, poetsdoeken en oliebindmiddel voor het geval dat.
• Een dop of ringsleutel voor de aftapplug, een oliefiltersleutel of de passende dop voor het deksel van het filterhuis, en een momentsleutel.
• Stevige oprijplaten of assteunen. Een krik alleen draagt geen voertuig waaronder wordt gewerkt.

Motor warmrijden, maar niet kokend heet

Warme olie is dunner, loopt sneller en vollediger weg en neemt zwevende deeltjes mee die in koude toestand allang op de bodem van het carter zijn bezonken. Tien tot vijftien minuten rijden of het bereiken van de bedrijfstemperatuur is voldoende. Direct na een rit over de snelweg is de olie daarentegen zo heet dat een losgedraaide aftapplug brandwonden veroorzaakt. Laat de motor in dat geval enkele minuten staan en draag handschoenen.

Voertuig veilig opkrikken

Werk op een vlakke, stevige ondergrond en zorg dat het voertuig niet kan wegrollen. Oprijplaten zijn voor een olieverversing meestal de eenvoudigste oplossing, omdat de auto horizontaal blijft en het carter toch bereikbaar is. Veel moderne voertuigen hebben een onderplaat die eerst moet worden losgeschroefd; de clips breken gemakkelijk, dus hier loont geduld meer dan kracht.

Olie aftappen

1. Olievuldop bovenop verwijderen, zodat er lucht kan toestromen en de olie gelijkmatig wegloopt.
2. Opvangbak onder de aftapplug zetten en daarbij rekening houden met de straal: bij het losdraaien spuit die eerst een flink eind opzij.
3. Aftapplug losdraaien en de laatste slag met de hand doen. Olie volledig laten weglopen, dat duurt enkele minuten.
4. Afdichtring vernieuwen, plug en afdichtvlak schoonmaken en de plug aanhalen met het aanhaalmoment uit het instructieboekje. Te vast aandraaien beschadigt de schroefdraad in het carter, en dat is een dure reparatie.

Afzuigen via de peilstokbuis is bij veel motoren door de fabrikant uitdrukkelijk toegestaan en in de werkplaats standaard, omdat het voertuig dan niet hoeft te worden opgekrikt. Bij motoren met een gebogen peilstokbuis of zonder peilstok werkt het niet, en het bezinksel op de bodem van het carter bereikt het niet altijd. Als de fabrikant beide methoden toestaat, zijn beide in orde.

Oliefilter vervangen

Het filter wordt bij elke olieverversing vervangen, niet bij elke tweede. Er zijn twee uitvoeringen. Het opschroeffilter is een gesloten bus met een eigen afdichting; die afdichting wordt vóór de montage dun met verse olie ingesmeerd en het filter wordt daarna met de hand aangedraaid, niet met de filtersleutel. Het filterelement zit in een huis in de motorruimte, wordt samen met alle O-ringen uit de set vervangen en heeft op het deksel een voorgeschreven aanhaalmoment. In beide gevallen geldt: de oude afdichting opzoeken en verwijderen voordat de nieuwe wordt aangebracht. Twee afdichtringen op elkaar zijn de klassieke oorzaak van olieverlies kort na de servicebeurt.

Nieuwe olie vullen

Vul eerst ongeveer 80 procent van de opgegeven hoeveelheid en houd de rest achter de hand. Start daarna de motor: het oliedruklampje moet binnen enkele seconden uitgaan. Laat de motor kort draaien, zet hem uit en wacht enkele minuten tot de olie naar het carter is teruggelopen. Pas dan vult u bij tot het peil tussen minimum en maximum staat, liefst in de bovenste helft. Te veel olie is geen veiligheidsmarge: de krukas slaat in het oliebad, de olie gaat schuimen en het overschot kan via de carterontluchting in het inlaattraject en in het roetfilter terechtkomen.

Oliepeil correct controleren

Meten doet u op een horizontale ondergrond met uitgeschakelde motor. Voertuigen met elektronische oliepeilmeting vereisen daarvoor een bepaalde olietemperatuur en geven de waarde pas na een wachttijd in het boordmenu weer. Controleer het peil na de eerste rit nog eens en kijk even onder de auto: kleine druppels bij de aftapplug of het filterhuis zijn meteen zichtbaar.

Service-indicator en documentatie

Reset de intervalindicator, anders rekent het voertuig door met de oude olieleeftijd. Noteer datum, kilometerstand, de gebruikte olie en de bijbehorende goedkeuring. Voor werkplaatsen is dat sowieso verplichte kost, voor privévoertuigen is het het bewijs dat telt bij verkoop en bij coulancekwesties.

Afgewerkte olie correct afvoeren

Afgewerkte olie hoort niet bij het huisvuil en niet in het riool. Wie in Duitsland motorolie verkoopt, moet afgewerkte olie gratis terugnemen in de hoeveelheid die hij heeft verkocht; het aankoopbewijs geldt daarvoor als bewijs. Dat geldt ook voor het gebruikte oliefilter en voor met olie besmeurde poetsdoeken, die als oliehoudend afval tellen. Hoe de inname bij ons verloopt, leest u op de pagina Inname van afgewerkte olie.